Σε αναστολή καθηκόντων οι ιατροδικαστές της υπόθεσης Πισπιρίγκου – Πώς τα λάθη τους είχαν συσκοτίσει τους θανάτους Ίριδας και Μαλένας

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να προβεί σε αναστολή των καθηκόντων των τριών κρατικών ιατροδικαστών, Χριστίνας Τσάκωνα, Αγγελικής Τσιόλα και Σωκράτη Τσαντίρη για λόγους δημοσίου συμφέροντος μετά την διαβίβαση των πρακτικών της δίκης στην υπόθεση της Ρούλας Πισπιρίγκου στην Εισαγγελία Πρωτοδικών προκειμένου να διερευνηθούν για το αδίκημα της ψευδούς κατάθεσης.

Υπενθυμίζεται ότι μετά την ανακοίνωση της απόφασης επί της ενοχής και της ποινής της Ρούλας Πισπιρίγκου, το δικαστήριο αποφάσισε με τη σύμφωνη πρόταση της εισαγγελέα, να διαβιβάσει στην εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών πρακτικά της δίκης προκειμένου να διενεργηθεί έρευνα σε βάρος του Εμμ. Αγαπητού (παθολογοανατόμος) και των ιατροδικαστών Χριστίνας Τσάκωνα, Αγγελικής Τσιόλα, Σωκράτη Τσαντίρη και Ουρανίας Δημόπουλου για το αδίκημα της ψευδούς κατάθεσης.

Το «Βατερλώ» των ιατροδικαστών στην υπόθεση Πισπιρίγκου
«Ωχαδελφισμός», «αντιεπιστημονικότητα», «επιπολαιότητα», «αναξιοπιστία» και «σκοπιμότητες»: με αυτές τις απαξιωτικές για επιστήμονες λέξεις η εισαγγελέας Πρωτοδικών Βασιλική Δημοπούλου χαρακτήρισε, κατά την αγόρευσή της στη δίκη της Ρούλας Πισπιρίγκου, το άλλο, σκοτεινό πρόσωπο μερίδας κρατικών ιατροδικαστών, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με ένα ιερό καθήκον: να προσδιορίζουν μέσω της επιστήμης τους την αιτία θανάτου, ήτοι να αποφαίνονται αν αυτός οφείλεται σε εγκληματική ενέργεια ή σε παθολογικά αίτια.

Και παρότι η επιστημονική αλήθεια μπροστά σε ένα τέτοιο ερώτημα θα έπρεπε να είναι μόνο μία, στη δίκη της κατηγορούμενης μητέρας από την Πάτρα οι εκδοχές που παρουσίασαν οι ιατροδικαστές και οι ειδικοί που κατέθεσαν στο ακροατήριο ως τα αίτια θανάτου των δύο μικρότερων κοριτσιών της οικογένειας Δασκαλάκη ήταν πλείστες. Εκπληκτοι δικαστές και ένορκοι άκουγαν για ώρες τους ειδικούς επιστήμονες να αναλύουν στο ακροατήριο σπάνιες ιατρικές ασθένειες, να ανασκευάζουν προηγούμενες καταθέσεις τους, να παίρνουν πίσω άλλες τηλεοπτικές διαγνώσεις τους, ακόμη και να αμφισβητούν ο ένας τις θέσεις του άλλου μολονότι στο παρελθόν είχαν την ίδια επιστημονική προσέγγιση. Οσο για το διά ταύτα; Πώς, δηλαδή, πέθαναν τα δύο μικρότερα παιδιά της οικογένειας Δασκαλάκη; Ουδείς ήταν σε θέση να εισφέρει επιστημονική βεβαιότητα!

Σε αναστολή καθηκόντων οι ιατροδικαστές της υπόθεσης Πισπιρίγκου – Πώς τα λάθη τους είχαν συσκοτίσει τους θανάτους Ίριδας και Μαλένας

Αυτό το σκηνικό απόλυτου χάους, που μετέτρεψε δικαστές και ενόρκους σε γιατρούς προκειμένου να μπορέσουν να σχηματίσουν άποψη για το αν τα δύο κοριτσάκια δολοφονήθηκαν από τη μητέρα τους Ρούλα Πισπιρίγκου (εγκληματική ενέργεια) ή κατέληξαν εξαιτίας κάποιας παθολογίας σκιαγράφησε με πύρινο λόγο και με στοιχεία που δύσκολα μπορούν να αμφισβητηθούν η κυρία Δημοπούλου.

Ουκ έστιν αριθμός πορισμάτων
Με μια αγόρευση που διήρκεσε 12 ολόκληρες ώρες, η εισαγγελέας παρέθεσε στο ακροατήριο το ατελείωτο γαϊτανάκι των αντιφάσεων των κρατικών ιατροδικαστών μιλώντας, μεταξύ άλλων, για ψέματα που κατατέθηκαν στο δικαστήριο, ακόμη και για εμπαιγμό της έδρας. Η αποκάλυψη του κρυφού (;) παρασκηνίου που φαίνεται να υποβόσκει στους κόλπους των ιατροδικαστών, και μάλιστα από εισαγγελικά χείλη, σηματοδοτεί αυτή τη δεύτερη δίκη της κατηγορούμενης μητέρας από την Πάτρα, ανεξάρτητα από την όποια απόφαση θα λάβει το δικαστήριο επί της ενοχής της στις 18 Μαρτίου.

Αφήνοντας ξεκάθαρες αιχμές ακόμη και για επιχειρούμενη συγκάλυψη της αλήθειας από τους ιατροδικαστές, κάτι που, όπως ανέφερε, πρέπει να ερευνηθεί από τη Δικαιοσύνη, η εισαγγελέας είπε: «Η κατηγορούμενη προκειμένου να καλύψει τα εγκλήματά της βρήκε πρόσφορο έδαφος στον κύκλο των ιατροδικαστών. Ιατροδικαστές που, όπως αποδεικνύεται, δεν έχουν συναίσθηση της ευθύνης τους, που δεν ενσκήπτουν με σοβαρότητα στο αντικείμενο της μελέτης τους για να ανακαλύψουν την αιτία θανάτου τριών παιδιών. Δεν παραδέχθηκαν καν εδώ ότι έκαναν λάθος. Επέμεναν στην ίδια άποψη. Αλλοι εκτέθηκαν αναιρώντας δημόσια την αρχική σωστή τους άποψη, αποδεχόμενοι άλλη άποψη στη συνέχεια».

Πρώτη στο στόχαστρο της κυρίας Δημοπούλου μπήκε η ιατροδικαστής Χριστίνα Τσάκωνα, η οποία είχε αποδώσει τον θάνατο της Μαλένας σε ηπατική ανεπάρκεια. Με όπλο της τα όσα η ίδια η ιατροδικαστής κατέθεσε στο δικαστήριο, η εισαγγελέας «πυροβόλησε» την κυρία Τσάκωνα λέγοντας για εκείνη τα εξής: «Είναι τραγικό ένας ιατροδικαστής της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Αθηνών να προβαίνει σε έναν υποθετικό συλλογισμό. Να λέει δηλαδή στο δικαστήριο “αυτό φαντάστηκα ως αιτία θανάτου, αυτό έγραψα”. Μα, έχεις να κάνεις με ένα παιδί 3,5 ετών! Η κυρία Τσάκωνα συνέταξε ένα πόρισμα χωρίς να γνωρίζει την εικόνα της Μαλένας λίγο πριν φύγει από τη ζωή, ούτε τα φάρμακα που έλαβε. Στην κατηγορούμενη μητέρα ανέφερε ότι “μόνο ο Θεός ξέρει από τι πέθανε το παιδί σου”. Είναι τραγικό!».
Σε αναστολή καθηκόντων οι ιατροδικαστές της υπόθεσης Πισπιρίγκου – Πώς τα λάθη τους είχαν συσκοτίσει τους θανάτους Ίριδας και Μαλένας

Στη συνέχεια, με πλήθος στοιχείων η εισαγγελέας αποδόμησε στο σύνολό της την κατάθεση της ιατροδικαστή Αγγελικής Τσιόλα, η οποία νεκροτόμησε τη μόλις 6 μηνών Ιριδα, αποδίδοντας τον θάνατό της σε «αγενεσία – υποπλασία φλεβοκόμβου». Πρόκειται για την ίδια ιατροδικαστή που εξεταζόμενη ανακριτικά είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ασφυκτικού θανάτου του παιδιού, αλλά στη συνέχεια -και όταν η υπόθεση άρχισε να απασχολεί τη δημοσιότητα και αφού κατέστη πειθαρχικά ελεγκτέα- άλλαξε στάση υπερασπιζόμενη την αρχική της εκτίμηση. «Η ιατροδικαστής Τσιόλα λειτούργησε με προχειρότητα. Δεν απευθύνθηκε σε καρδιολόγους προκειμένου να ενημερωθεί για την κλινική εικόνα ενός παιδιού με αγενεσία φλεβοκόμβου. Δεν είχε συναντήσει ξανά αγενεσία – υποπλασία φλεβοκόμβου. Δεν αναρωτήθηκε τι είναι αυτό; Τι μας είπε εδώ; Οτι η παθολογοανατόμος κυρία Μητσέλου τη διαβεβαίωσε ότι διαθέτει επάρκεια για τον εντοπισμό της αγενεσίας φλεβοκόμβου» ανέφερε η κυρία Δημοπούλου.

Αντιπαραβάλλοντας δε τις διαφορετικές εκδοχές που η ίδια ιατροδικαστής κατά καιρούς είχε καταθέσει, η εισαγγελέας πρόσθεσε: «Αν είχε ανατρέξει στη βιβλιογραφία και είχε ρωτήσει έναν καρδιολόγο (σ.σ.: για την αγενεσία φλεβοκόμβου), τι θα διαπίστωνε; Οτι η κατάσταση αυτή θα γινόταν αμέσως αντιληπτή από έναν γιατρό. Στη δεύτερη εκδοχή, τον Μάρτιο του 2021, δεν απέκλεισε κανένα ενδεχόμενο. Είπε ότι ήταν ανοιχτό για εκείνη το ενδεχόμενο ο θάνατος του παιδιού να επήλθε λόγω ασφυξίας».

Εν συνεχεία, η κυρία Δημοπούλου ανέδειξε τις γενικότερες αντιφάσεις στη στάση της κυρίας Τσιόλα, δεδομένου ότι εκείνη ήταν ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο ο γιατρός Ανδρέας Ηλιάδης εξέφρασε τους φόβους του για τη Ρούλα Πισπιρίγκου και το ενδεχόμενο να κάνει κακό στα παιδιά της. Εχει αξία να αναφερθεί ότι η συζήτηση Ηλιάδη – Τσιόλα έγινε την κρίσιμη περίοδο που η πρωτότοκη κόρη της οικογένειας Δασκαλάκη, Τζωρτζίνα, νοσηλευόταν στην Εντατική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών, σχεδόν έναν μήνα μετά τον αιφνίδιο θάνατο της Ιριδας. Η εισαγγελέας ήταν καταπέλτης: «Ο γιατρός Ηλιάδης την κάλεσε στο γραφείο του ενώ είχαν πεθάνει η Ιριδα και η Μαλένα και της είπε ότι υποψιάζεται τη μητέρα. Εκείνη ήταν κατηγορηματική ότι δεν υπάρχει λόγος υποψίας για τη μητέρα. Ζήτησε μάλιστα από τον κ. Ηλιάδη να συμπαρασταθεί στους γονείς».

Απαντώντας στον ισχυρισμό της κυρίας Τσιόλα ότι το πόρισμα της παθολογοανατόμου Αντιγόνης Μητσέλου περί αγενεσίας φλεβοκόμβου τη δέσμευσε επιστημονικά για την τελική ιατροδικαστική της γνωμάτευση, η εισαγγελική λειτουργός εμφατικά τόνισε τη διαφορά στάσης των δύο ειδικών στο ακροατήριο. «Τουλάχιστον, προς τιμήν της, η κυρία Μητσέλου μάς είπε “ναι, έκανα λάθος”», είπε η εισαγγελέας, επισημαίνοντας ότι οι γιατροί ήταν απόλυτοι πως αν το παιδί είχε την πάθηση που περιέγραψε η κυρία Μητσέλου δεν θα πήγαινε καν σπίτι του μετά τη γέννησή του!

Τις δύο ιατροδικαστικές εκθέσεις (Τσάκωνα – Τσιόλα) που κρατούσαν σε ύπνωση τις Αρχές για το ενδεχόμενο εγκληματικής ενέργειας ανέτρεψαν με το πόρισμά τους οι ιατροδικαστές Νίκος Καρακούκης και Νίκος Καλόγρηας, οι οποίοι αποφάνθηκαν ότι τόσο η Μαλένα όσο και η Ιριδα πέθαναν από ασφυξία με απόφραξη των αεροφόρων οδών τους. Πρόκειται για το πόρισμα που έστειλε στο εδώλιο τη Ρούλα Πισπιρίγκου και για τους θανάτους των δύο μικρότερων κορών της. Τα όσα θα είχαν συμβεί στην έκβαση της υπόθεσης της Πάτρας, αν από την πρώτη στιγμή οι κυρίες Τσάκωνα και Τσιόλα είχαν αντιληφθεί εγκλητική ενέργεια, συνόψισε η εισαγγελέας σε μια φράση-γροθιά στο στομάχι. «Η Τζωρτζίνα σήμερα θα ζούσε και θα πήγαινε στο Γυμνάσιο», τόνισε, αφήνοντας ξεκάθαρα να εννοηθεί ότι εκείνες μπορούσαν να βάλουν φρένο στο δολοφονικό σχέδιο της μητέρας.

Σε αναστολή καθηκόντων οι ιατροδικαστές της υπόθεσης Πισπιρίγκου – Πώς τα λάθη τους είχαν συσκοτίσει τους θανάτους Ίριδας και Μαλένας

Εκτός, όμως, από τον κρίσιμο ρόλο που διαδραμάτισαν στην υπόθεση οι παραπάνω δύο ιατροδικαστές, η εισαγγελέας επεκτάθηκε και στη στάση των συναδέλφων τους που κλήθηκαν ως μάρτυρες στο δικαστήριο από την πλευρά της υπεράσπισης. Συγκεκριμένα, αμφισβήτησε και την αξιοπιστία των καταθέσεων των ιατροδικαστών Σωκράτη Τσαντίρη, Συμεών Μεσογίτη, Χρήστου Κραββαρίτη και Ουρανίας Δημακοπούλου, που επίσης υποστήριξαν πως η Μαλένα πέθανε από ηπατική ανεπάρκεια. «Εχουμε μια ομάδα Τσάκωνα: Τσαντίρης, Μεσογίτης, Κραββαρίτης και Δημακοπούλου. Αυτοί ουσιαστικά λειτούργησαν ως μάρτυρες υπεράσπισης της κατηγορουμένης», είπε η εισαγγελέας ,κάνοντας λόγο για ατεκμηρίωτες και αντιεπιστημονικές απόψεις και αφήνοντας αιχμές για συντεχνιακές λογικές.

Οι αλλαγές στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες
Στον απόηχο της εισαγγελικής αγόρευσης για την υπόθεση της Πάτρας και σε συνδυασμό και με άλλες πολύκροτες υποθέσεις, η τύχη των οποίων στηρίζεται στα πορίσματα των ιατροδικαστών (Τέμπη, υπόθεση νεκρών παιδιών στην Αμαλιάδα και εσχάτως η υπόθεση θανάτου του Βασίλη Καλογήρου στη Λάρισα), έρχονται και πάλι στο προσκήνιο οι αλλαγές που επέφερε το υπουργείο Δικαιοσύνης στον τρόπο λειτουργίας και ελέγχου των ιατροδικαστικών υπηρεσιών.

Συγκεκριμένα, με οκτώ άρθρα στον νόμο 5172/2025 για την ενδοοικογενειακή βία προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες και η εισαγωγή πληροφοριακού συστήματος για την εξαγωγή της ιατροδικαστικής έκθεσης. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι με τις νέες διατάξεις δίνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα επαναξιολόγησης μιας ιατροδικαστικής έκθεσης, κάτι που μέχρι σήμερα δεν υπήρχε, όπως είχε εμφατικά επισημάνει και ο προϊστάμενος της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Αθηνών Νίκος Καρακούκης, καταθέτοντας στη δίκη της Ρούλας Πισπιρίγκου.

Πλέον με τις νέες ρυθμίσεις τριμελής επιτροπή που απαρτίζεται από τον προϊστάμενο όλων των ιατροδικαστικών υπηρεσιών του κράτους ως πρόεδρο και δύο προϊσταμένους περιφερειακών ιατροδικαστικών υπηρεσιών μπορεί να ζητήσει αυτεπαγγέλτως έκθεση επαναξιολόγησης ενός ιατροδικαστικού πορίσματος. Αξιοσημείωτο δε είναι ότι από αυτή την επιτροπή αποκλείεται η συμμετοχή των ιατροδικαστών που έχουν εκλεγεί σε υπηρεσιακά ή πειθαρχικά συμβούλια. Εν ολίγοις, επιχειρείται να μπει φρένο σε συντεχνιακές αντιλήψεις.