Ορθοδοξία: Μεγάλη Τεσσαρακοστή σήμερα Παρασκευή -Οι Γ’ Χαιρετισμοί της Παναγίας

Ακάθιστος Ύμνος ονομάζεται κάθε ορθόδοξος χριστιανικός ύμνος που ψάλλεται από τους πιστούς σε όρθια στάση. Στην εκκλησιαστική παράδοση, όμως, ο όρος αναφέρεται κυρίως στους Χαιρετισμούς προς την Υπεραγία Θεοτόκο, ένα από τα σημαντικότερα υμνολογικά έργα της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Πρόκειται για ένα μεγάλο ποιητικό έργο που γράφτηκε τον 6ο αιώνα μ.Χ. και αποτελεί ύμνο δοξολογίας προς την Παναγία. Μέσα από επαίνους, ευχαριστίες και προσευχές, αναδεικνύεται ο ρόλος της Θεοτόκου στο μυστήριο της ενανθρώπισης του Χριστού και στη σωτηρία του ανθρώπου.
Το ποίημα αποδίδεται κατά πάσα πιθανότητα στον Άγιο Ρωμανό τον Μελωδό, έναν από τους σημαντικότερους ποιητές της βυζαντινής υμνογραφίας. Ανήκει στο είδος της βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής που ονομάζεται κοντάκιο και αποτελείται από 24 στροφές (οίκους), οι οποίες αρχίζουν διαδοχικά από τα 24 γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου.
Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για παρόμοια υμνολογικά έργα αφιερωμένα και σε άλλους αγίους της Εκκλησίας.
Σύμφωνα με την παράδοση, τον 7ο αιώνα, όταν η Κωνσταντινούπολη σώθηκε από την πολιορκία των Αβάρων, οι πιστοί συγκεντρώθηκαν στον ναό της Αγίας Σοφίας και έψαλαν όρθιοι τον ύμνο προς την Παναγία, ευχαριστώντας την για τη σωτηρία της πόλης. Από αυτή την παράδοση προέρχεται και η ονομασία «Ακάθιστος Ύμνος», καθώς οι πιστοί τον έψαλαν χωρίς να καθίσουν. Την ίδια περίοδο θεωρείται ότι προστέθηκε και το γνωστό τροπάριο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ».
Η Ορθόδοξη Εκκλησία ψάλλει τους Χαιρετισμούς κάθε Παρασκευή βράδυ κατά τις πρώτες πέντε εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής. Το έργο χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες, γνωστές ως στάσεις, από τις οποίες ψάλλεται μία κάθε Παρασκευή, ενώ την πέμπτη Παρασκευή ψάλλεται ολόκληρος ο Ακάθιστος Ύμνος.
Πριν από την απαγγελία των Χαιρετισμών, οι ψάλτες ψάλλουν τον Κανόνα των Χαιρετισμών, ένα ακόμη σημαντικό υμνογραφικό έργο της βυζαντινής παράδοσης, δημιουργός του οποίου θεωρείται ο Άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος.
Πολλοί πιστοί, ακόμη και σήμερα, συνηθίζουν να διαβάζουν τους Χαιρετισμούς καθημερινά ως προσωπική προσευχή. Η πρακτική αυτή θεωρείται ιδιαίτερα ωφέλιμη στην ορθόδοξη πνευματική ζωή, καθώς οι προσευχές της Εκκλησίας βοηθούν τον άνθρωπο να στραφεί με την καρδιά του προς τον Θεό και την Παναγία, χωρίς να χρειάζεται να διαμορφώσει ο ίδιος τα λόγια της προσευχής.