Απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών μπορούν να πάρουν μόνον όσοι μαθητές δεν είναι ορθόδοξοι χριστιανοί. Η διαδικασία απαλλαγής που είχε θεσπιστεί με την υπουργική απόφαση 106646/ΓΔ4/2.9.2022 είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τον Γενικό Κανονισμό της ΕΕ για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Αυτό ορίζει η απόφαση, την οποία παρουσιάζει η «Κ», της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, με το ανώτατο δικαστήριο να δίνει τέλος στην εκκρεμότητα που είχε προκύψει μετά τις αιτήσεις ακυρώσεων που είχαν ασκήσει γονείς μαθητών και η Ένωση Άθεων κατά της σχετικής υπουργικής απόφασης. Η ετυμηγορία του ΣτΕ λύνει τα χέρια στο υπουργείο Παιδείας να θεσμοθετήσει το μάθημα – πιθανότατα να επιλεγεί η Ηθική – που θα διδάσκονται όσοι μαθητές πάρουν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά. Την ίδια στιγμή, πολιτικά, σύμφωνα με κυβερνητικό στέλεχος που μίλησε στην «Κ», η απόφαση του ΣτΕ οριοθετεί τις σχέσεις του υπουργείου Παιδείας με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.
Ειδικότερα, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας απέρριψε αιτήσεις ακυρώσεως γονέων μαθητών και της Ενωσης Αθέων κατά της αποφάσεως 106646/ΓΔ4/2.9.2022 του υπουργείου Παιδείας (Β’ 4644), η οποία ορίζει ότι για την απαλλαγή των μη ορθόδοξων χριστιανών μαθητών από το μάθημα των Θρησκευτικών υποβάλλεται αίτηση στον διευθυντή του σχολείου που αναφέρει: «Λόγοι θρησκευτικής συνείδησης δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή (μου ή του παιδιού μου) στο μάθημα των θρησκευτικών».
Το Δικαστήριο έκρινε ότι η ρύθμιση βρίσκεται εντός της εξουσιοδοτικής διατάξεως του άρθρου 37 του ν. 4772/2021 και δεν αντίκειται στις διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ για τη θρησκευτική ελευθερία, «δεδομένου ότι η εν λόγω αίτηση γίνεται χάριν απαλλαγής από την επιβαλλόμενη από το Σύνταγμα και τον νόμο υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος των θρησκευτικών». Η δε θεσπιζόμενη διαδικασία απαλλαγής κρίθηκε ότι διαφέρει ουσιωδώς από τα προβλεπόμενα σε προγενέστερη εγκύκλιο που είχε κριθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) ότι παραβίαζε διατάξεις της ΕΣΔΑ. «Και τούτο καθόσον η αίτηση απαλλαγής με το προεκτεθέν περιεχόμενο δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε άδεια, έγκριση, εξακρίβωση θρησκεύματος, έλεγχο αξιοπιστίας, η δε αναφορά σε λόγους θρησκευτικής συνείδησης δεν συνιστά αιτιολόγηση, ούτε αποκαλύπτει συγκεκριμένες θρησκευτικές πεποιθήσεις, αλλά συνιστά επίκληση της νομικής βάσης στην οποία στηρίζεται η αξίωση απαλλαγής (διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ για την θρησκευτική ελευθερία), προκειμένου το δικαίωμα να ασκείται ενσυνείδητα και όχι επιπόλαια», λέει η απόφαση.
Παράλληλα, απορρίφθηκε ως αλυσιτελής η επίκληση της 2/2022 Γνωμοδότησης της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η οποία είχε προτείνει ως σύμφωνη με το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ μια δήλωση των ενδιαφερομένων γονέων ή μαθητών, συμπεριλαμβανομένων και των Χριστιανών Ορθοδόξων που τυχόν το επιθυμούν, στην οποία θα αναφέρονται απλώς «λόγοι συνείδησης». «Και τούτο, ενόψει του ότι οι αιτούντες επεδίωκαν με την αίτηση ακυρώσεως την απαλλαγή των μαθητών από το μάθημα των θρησκευτικών χωρίς οποιαδήποτε αναφορά είτε απλώς σε λόγους συνείδησης, όπως είχε προτείνει η Αρχή, είτε σε λόγους θρησκευτικής συνείδησης (μάλιστα δε και χωρίς οποιαδήποτε αίτηση, με μόνη την επιλογή του εναλλακτικού μαθήματος που πρόκειται να θεσπιστεί για τους απαλλασσόμενους)» όπως λέει το ΣτΕ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπ. Παιδείας, τα τελευταία χρόνια ετησίως απαλλάσσονται περίπου 10.500 μαθητές και στις δύο εκπαιδευτικές βαθμίδες. Πλέον το υπουργείο πρέπει να αποφασίσει το μάθημα που θα διδάσκονται οι απαλλασσόμενοι μαθητές. Πληροφορίες της «Κ» αναφέρουν ότι προκρίνεται ένα μάθημα Ηθικής. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να γίνει από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής η προκήρυξη των προγραμμάτων σπουδών του νέου μαθήματος και η πιλοτική εφαρμογή τους. Αρα, η έναρξη διδασκαλίας του μαθήματος δεν αναμένεται πριν από το σχολικό έτος 2026-2027.
Επίσης, το υπουργείο πρέπει να αποφασίσει ποιος είναι ο ικανός αριθμός απαλλασσόμενων μαθητών για να δημιουργηθεί τμήμα διδασκαλίας του νέου μαθήματος. Και αυτό διότι στην περίπτωση μικρού αριθμού δεν θα διδάσκεται το νέο μάθημα, αλλά οι απαλλασσόμενοι θα κάνουν ερευνητική εργασία (project) ή θα παρακολουθούν άλλα μαθήματα, όπως ισχύει τώρα.
kathimerini.gr
